Kotewka orzech wodny

Kwiat kotewki

Kotewka orzech wodny (Trapa natans) to gatunek rośliny, która w Polsce z powodu niskich temperatur rośnie jak jednoroczna. Różne źródła nie są jednak zgodne, czy w cieplejszym klimacie jest to również roślina jednoroczna, czy wieloletnia. Ta wodna roślina bywa w niektórych cieplejszych krajach uprawiana dla swych jadalnych nasion.

Kotewka to jedna z tych zapomnianych przez nowoczesne, europejskie rolnictwo roślin. Jak się okazało są dowody na to, że zajadano się nią w Europie już ponad 6 tysięcy lat temu. Jeszcze 150 lat temu można było kupić go jesienią na targach.

Orzechy kotewki

W smaku orzechy kotewki przypominają kasztany jadalne. Je się je na surowo i po upieczeniu. Pieczenie ułatwia również wydobycie orzecha z łupiny. Kotewkę można również po upieczeniu przerobić na mąkę. Zakupione przeze mnie kiedyś obrane i w puszce "kasztany wodne" (z ang. water chestnut) - bo tak również są czasami nazywane, mi osobiście nie smakowały. Miały dość nieprzyjemny jakby "pleśniowy" posmak, podobny do pędów bambusa. Jadłem te produkty tylko z puszki, więc mogło to i pewnie wpływało na jakość i smak. Połączenie bambus i kotewki jest nieprzypadkowe, gdyż rośliny te stanowią bardzo istotny składnik kuchni orientalne - zwłaszcza chińskiej i indyjskiej. Kotewka nawet gdy jest długo gotowana pozostaje chrupka i soczysta - cecha dość niezwykła jak na warzywo.

Plony:
W południowo-zachodniej Japonii i środkowych Chinach plony dochodziły do 1000 g na m2 czyli 100 ton na ha. W Polsce przebiega północna granica zasięgu tej rośliny, więc potencjalny plon będzie pewnie dużo mniejszy.

Jak uprawiać kotewkę orzech wodny?
Kotewka orzech wodny jak nazwa wskazuje jest rośliną wodną, może rosnąć w wodach o głębokości do 60 cm. Wymaga pozycji w pełnym słońcu, wody raczej ciepłej i trochę kwaśnej. Kotewka rośnie najlepiej w wodach bardzo żyznych z warstwą organicznego mułu. Kotewkę rozmnaża się przez nasiona. Należy je jesienią zebrać i trzymać w wodzie (np. w słoiku) w chłodnym ale wolnym od mrozu miejscu.Na wiosnę każde nasiono wkłada się do doniczki z ziemią i zanurza kilka centymetrów pod wodą.

W USA wykorzystuje się duże zapotrzebowanie kotewki na substancje odżywcze do oczyszczania ścieków z mleczarni czy przemysłowych ferm krów mlecznych. Umożliwia to produkowanie wartościowego produktu z wykorzystaniem trudnej do zużycia gnojowicy.


Kotewka orzech wodny jest w Polsce pod ścisłą ochroną, dlatego pozyskiwanie nasion z naturalnych stanowisk jest zabronione. Nie byłoby to również najbardziej produktywne, gdyż produktywne odmiany dają o 100% większe plony niż odmiany "dzikie". Kotewka orzech wodny mimo wszystko jest nadal bardzo młodym, jeszcze praktycznie nie uszlachetnionym gatunkiem rośliny o dużym potencjale.

Z łupin tego "orzecha" można wytwarzać etniczne ozdoby.

W Polsce rynek na ten produkt nie istnieje. Potencjalnymi odbiorcami mogą jednak być:

• społeczności Azjatów
• miłośnicy kuchni orientalnej
• restauracje orientalne

Amarantus - Szarłat wyniosły

Dzisiejszy post dotyczyć będzie kolejnej rośliny o bardzo ciekawych właściwościach. Amarantus, lub inaczej Szarłat wyniosły (Amaranthus cruentus ) to jednoroczna roślina dorastająca do około 2m rodem z Ameryki Południowej. Należy do jednych z najstarszych roślin uprawnych świata.

Część jadalną stanowią : dojrzałe nasiona, liście i młode pędy. Liście i pędy stosuje się jako substytut szpinaku, zazwyczaj najpierw gotuje się je. Nasiona amarantusa można stosować jako zamiennik pszenicy. Wytwarza się z nich mąkę, popping - coś w rodzaju prażonej kukurydzy lub ryżu preparowanego. W smaku popping ma przyjemny, lekko orzechowy smak. Autor wpisu jeszcze nie jadł liści ani innych części, czy produktów z amarantusa, podobno są smaczniejsze niż szpinak

Teraz to, co amatorzy rzadkich roślin i zdrowego odżywiania lubią najbardziej, czyli wartość odżywcza:

-Zawiera 5 razy więcej żelaza niż szpinak - 15 mg w 100 g nasion
-Ziarna mogą być spożywane przez osoby z nietolerancją glutenu
-Liście zawierają witaminę A, K, B2, B6, B9
-Liście i nasiona zawierają wiele makro i mikroelementów


Liście i młode pędy zawierają kwas szczawiowy, co sprawia, że nie powinny być spożywane często i w dużych ilościach( tak samo jak szpinak, szczaw i rabarbar. Najlepiej spożywać liście młode, z roślin przed kwitnieniem. Nie jest to specjalnie trudne, gdyż po tym czasie te części stają się mniej smaczne.

Upraw amarantusa jest dość prosta. Nasiona wsiewa się po przymrozkach majowych bezpośrednio do gruntu lub (na mała skalę) można przesadzać sadzonki wcześniej zasadzonych nasion z doniczki(również po majowych przymrozkach)

Ciekawostką jest fakt nazywania Amarantusa "zbożem XXI w." mimo, że wg. botaniki amarantus wcale zbożem nie jest..

Zdjęcie dzięki uprzejmości Wikipedii

Nasturcja większa

Nasturcja większa (Tropaeolum majus L) to bylina pochodząca z Ameryki południowej a uprawiana w Polsce jako jednoroczne pnącze.

Ta ciekawa roślina jest w Polsce często uprawiana na działkach, balkonach, czy ogródkach przydomowych. Dlaczego zatem poświęcam jej wpis? Ponieważ rzadko kiedy znane jest jej zastosowanie.

Głównym zastosowaniem nasturcji nie jest jej niewątpliwa wartość estetyczna, a walory kulinarne. Każda część nasturcji jest jadalna, choć w warunkach domowych najczęściej wykorzystywane są jej liście oraz kwiaty. Nasturcja to doskonała roślina sałatkowa. Jej smak przypomina rzeżuchę, lub rukolę. Dość ostry, co nadaje sałatkom lub kanapkom odświeżający smak. Kwiaty nasturcji poza tym, że ożywą pomarańczową barwą każdą sałatkę zawiera witaminę C (130mg na 100 g)

Nasturcja większa wymagania glebowe ma niewielkie. Urośnie nawet na słabych glebach, właściwie gdy ziemia pod nią będzie żyzna i bogata w azot to nasturcja bardzo się rozrośnie, jednak wyda małą ilość pomarańczowych, ozdobnych kwiatów.

Nasturcje wykorzystuje się w rolnictwie i ogrodnictwie ekologicznym. Pomarańczowe kwiaty nasturcji przyciągają mszyce. Sadząc ją między warzywami sprawimy, że mszyce zjedzą ją a nie warzywa na sprzedaż. Dodatkowo stabilna populacja mszyc zapewni pożywienie dla min. biedronek, które nie dopuszczą gwałtownego namnożenia się niechcianych miłośników naszych warzyw.